Terminologia aukcyjna

aukcja (ang. auction)
inaczej licytacja, to publiczna sprzedaż obiektów w formie zorganizowanej, w której licytanci konkurują ze sobą o zakup towaru a nabywcą zostaje ta osoba, która zaoferuje najwyższą cenę. Aukcje zazwyczaj przeprowadza się wtedy, gdy jest wielu potencjalnych nabywców na jeden towar Aukcje stosuje się zwyczajowo przy sprzedaży dóbr wartościowych i unikatowych m.in. dzieł sztuki, numizmatów, antyków, obiektów kolekcjonerskich, koni rasowych itp.
aukcja angielska (ang. english auction)
zwana również klasyczną jest najstarszym, a także najbardziej popularnym typem aukcji. Polega na odbywaniu licytacji w systemie zwyżkowym. Aukcjoner rozpoczyna aukcję od wywołania najniższej ceny (tzw. cena wywoławcza). Czasem aukcjoner określa cenę minimalną, po osiągnięciu której oferty licytantów są dopiero ważne i możliwe do zaakceptowania. Licytujący stopniowo oferują wyższe ceny, gdzie każda kolejna musi przewyższać poprzednią. Nabywcą towaru zostaje ten licytant, który w trakcie licytacji zgłosi chęć zakupu towaru po najwyższej cenie.
aukcja holenderska (ang. dutch auction)
zwana również zegarową to rodzaj aukcji, która polega na odbywaniu licytacji w systemie zniżkowym. Licytacja rozpoczyna się od stosunkowo wysokiej ceny, która jest stopniowo obniżana o pewną stawkę. Trwa to do momentu, aż któryś z uczestników aukcji zdecyduje się na kupno i zapłaci cenę, przy której aukcja zostaje przerwana. Osoba ta staje się zwycięzcą aukcji.
aukcja online (ang. online auction)
zwana również internetową, to aukcja która odbywa się w specjalnie do tego przeznaczonym serwisie internetowym w której można brać udział tylko i wyłącznie za pośrednictwem Internetu.
aukcja na żywo (ang. live auction)
aukcja w systemie aukcji angielskiej, która odbywa się publicznie na sali aukcyjnej na której obecni są: aukcjoner, licytanci, publiczność oraz sprzedawane obiekty. W aukcjach na żywo na platformie Clemens, licytanci mogą brać udział za pośrednictwem Internetu.
aukcja złotówkowa (ang. penny auction)
jest to szczególny rodzaj aukcji holenderskiej, w której cena minimalna wynosi 1 zł.
aukcjoner (ang. auctioneer)
w wąskim znaczeniu to osoba prowadząca aukcję, zwana też licytatorem. Aukcjoner rozpoczyna licytację podając cenę wywoławczą i odczytuje wysokość kolejnych postąpień ceny. Aukcjoner wskazuje licytujących, ogłasza zakończenie licytacji oraz wskazuje zwycięzcę. Uderzenie przez niego młotkiem oraz ogłoszenie “sprzedane” oznacza zakończenie licytacji danego obiektu. Aukcjoner odpowiada za przestrzeganie ustalonego regulaminu sprzedaży. W szerszym znaczeniu organizator aukcji, np. dom aukcyjny, salon numizmatyczny, galeria sztuki, antykwariat itp.
cena aktualna (ang. actual price)
stosowana jest tylko w aukcjach holenderskich. Jest to cena przedmiotu w danym momencie aukcji holenderskiej.
cena minimalna (ang. reserve price)
zwana również ceną rezerwową to minimalna cena, za jaką obiekt może zostać sprzedany na aukcji. W aukcjach na żywo poszczególne obiekty mogą, ale nie muszą posiadać cenę minimalną. Wartość ceny minimalnej zazwyczaj zawiera się w przedziale między ceną wywoławczą a dolną granicą estymacji. W aukcjach na żywo cena minimalna nie jest formalnie ujawniana licytantom, natomiast w aukcjach holenderskich online w niektórych przypadkach, cena ta może być ujawniona.
cena młotkowa (ang. hammer price)
termin określający najwyższą, a więc wygraną kwotę, jaka padła w czasie licytacji. Nazywana zwyczajowo „ceną spod młotka” ze względu na symboliczne uderzenie młotka, którym aukcjoner zaznacza sprzedaż i zakończenie licytacji danego obiektu. Cena młotkowa nie zawiera opłaty organizacyjnej (premium), dlatego nie jest ceną nabycia.
cena nabycia (ang. price realized)
zwana też ceną rzeczywistą, jest to cena końcowa jaką nabywca jest zobowiązany zapłacić za obiekt. Cena nabycia stanowi sumę wylicytowanej kwoty, opłaty organizacyjnej (premium) oraz ewentualnych innych dodatkowych opłat wynikających z oznaczeń katalogowych obiektu.
cena wywoławcza (ang. starting price)
kwota od jakiej rozpoczyna się licytacja obiektu na aukcji. O wysokości ceny wywoławczej decyduje aukcjoner.
droit de suite (ang. artist's resale right)
prawo twórcy i jego spadkobierców do otrzymywania wynagrodzenia z tytułu dokonanych zawodowo odsprzedaży oryginalnych egzemplarzy dzieł. Do obiektów objętych tym prawem doliczana jest opłata na podstawie stawek zawartych w regulaminie danej aukcji. Obiekty, które objęte są opłatą z tego tytułu, są odpowiednio oznaczone w katalogu aukcyjnym.
estymacja (ang. estimate)
jest to przedział cenowy w którym mieści się kwota, jaką przewiduje się uzyskać za dany obiekt w czasie licytacji. Estymacja wyznaczana jest przez aukcjonera na podstawie szacunków, m.in. na podstawie analizy historycznych notowań, analizy sprzedaży podobnych obiektów, analizy aktualnych tendencji na danym rynku itp.
grading (ang. grading)
proces oceny stanu zachowania przedmiotu w postaci określonej, stopniowanej skali gradingowej. Najczęściej stosowany jest w przypadku numizmatów i banknotów.
katalog aukcyjny (ang. auction catalog)
opublikowany zbiór obiektów, które są wystawione na publiczną licytację w ramach określonej aukcji, ułożony w kolejności ich licytacji. Katalog zwykle zawiera zdjęcia, ceny i opisy oferowanych obiektów oraz regulamin i warunki aukcji.
licytant (ang. bidder)
uczestnik aukcji konkurujący o zawarcie umowy sprzedaży.
licytant internetowy (ang. online bidder)
licytant, który uczestniczy w aukcji za pośrednictwem internetowej platformy aukcyjnej np. Clemens.
licytant na sali (ang. onsite bidder)
licytant, który fizycznie uczestniczy w aukcji na żywo i jest obecny na sali aukcyjnej. Licytant taki składa oferty poprzez podniesienie w odpowiednim momencie lizaka aukcyjnego ze swoim numerem aukcyjnym.
licytant nieobecny (ang. absentee bidder)
licytant, który zazwyczaj jest nieobecny podczas aukcji, a który przed rozpoczęciem licytacji upoważnił organizatora aukcji do licytacji w jego imieniu, albo złożył z góry ofertę lub zlecenie licytacji z limitem ceny.
limit (ang. absentee bid/proxy bid)
inaczej zlecenie licytacji z limitem ceny - jest to zlecenie przez licytanta automatycznej licytacji danego obiektu na aukcji pod jego nieobecność, obsługiwane w jego imieniu przez system aukcyjny, do wysokości wskazanej kwoty. Limit jest tajny i nie jest ujawniany ani aukcjonerowi ani innym licytantom.
nabywca (ang. buyer)
zwycięzca licytacji danego obiektu, który zaoferował najwyższa ofertę i zawarł umowę sprzedaży.
numer aukcyjny (ang. bidder number/paddle number)
unikatowy numer, który zostaje przypisany zarejestrowanemu licytantowi po tym jak aukcjoner zaakceptuje zgłoszenie tego licytanta do aukcji. Numer ten identyfikuje określonego licytanta w danej aukcji.
numer obiektu (ang. lot number)
unikatowy numer przypisany do każdego obiektu w katalogu aukcyjnym, identyfikujący dany obiekt na aukcji.
oferta (ang. bid)
zwana inaczej podbiciem, to formalna i wiążąca propozycja kupna obiektu przez licytanta w trakcie trwania licytacji, poprzez złożenie oferty na wskazaną kwotę, będącą kolejnym dopuszczalnym postąpieniem aktualnej ceny licytowanego obiektu.
oferta konkurencyjna (ang. competing bid)
oferta złożona przez innego licytanta. Podczas trwania licytacji aukcjoner może akceptować konkurencyjne oferty i zlecenia pochodzące z różnych źródeł m.in. od licytantów na sali aukcyjnej, z licytacji telefonicznej, zlecenia licytacji z limitem ceny od licytantów nieobecnych, licytacje internetowe z platformy Clemens lub z innych platform.
ostrzeżenie (ang. fair warning)
komunikat w formie ostrzeżenia skierowany do wszystkich licytantów informujący o bliskim zakończeniu licytacji. Komunikat ten informuje, iż w przypadku braku dalszych ofert licytacja danego obiektu zostanie zakończona i daje wszystkim zainteresowanym licytującym ostatnią możliwość na zwiększenie swojej oferty.
pass (ang. pass)
termin sygnalizujący niesprzedanie obiektu na aukcji. „Pass” zostaje odczytany przez aukcjonera w momencie, kiedy licytacja danego obiektu nie osiągnęła poziomu ceny minimalnej lub nie było ofert. W takim przypadku nie dochodzi do zawarcia transakcji sprzedaży w ramach aukcji.
postąpienie (ang. bid increments)
kwota o jaką zmienia się cena obiektu podczas licytacji.
prelicytacja (ang. pre-auction)
to możliwość składania ofert oraz zleceń licytacji z limitem ceny jeszcze przed rozpoczęciem aukcji z aukcjonerem. Prelicytacja odbywa się w okresie trwającym od momentu publicznego ogłoszenia aukcji (publikacji katalogu aukcyjnego) do momentu rozpoczęcia licytacji na żywo.
premium (ang. buyer's premium)
inaczej opłata organizacyjna, jest to dodatkowa kwota jaką musi zapłacić kupujący w ramach wygranej aukcji. Jest to stały procent dodawany do ceny młotkowej, który pokrywa wszystkie usługi aukcjonera. Premium zależy od konkretnej aukcji i zwykle zawiera się w przedziale od 0% do 30%.
proweniencja (ang. provenance)
dokumentacja dostarczająca niezbędnych informacji o pochodzeniu obiektu i jego wcześniejszych właścicielach. Proweniencja służy do potwierdzenia autorstwa oraz autentyczności. Informacje dot. proweniencji są zazwyczaj zawarte w katalogu aukcyjnym.
przelicytowanie (ang. outbid)
złożenie oferty, która jest wyższa niż maksymalna oferta konkurencyjnego licytanta.
przybicie (ang. adjudication)
końcowy akt licytacji. Uderzenie młotka aukcyjnego i ogłoszenie “sprzedane” przez aukcjonera po uprzednim trzykrotnym wezwaniu do dalszych postąpień, jeśli nikt inny nie złożył wyższej oferty. Jest ono równoznaczne z zawarciem umowy sprzedaży.
wadium (ang. deposit)
forma kaucji w postaci określonej sumy pieniędzy składana na poczet zabezpieczenia dotrzymania warunków danej umowy w ramach aukcji. W razie niedokonania zakupu, wadium jest zwracane. Wadium nie jest wymagane przy każdej aukcji.
waluacja (ang. valuation)
maksymalna cena, którą dany licytant jest skłonny zapłacić za przedmiot.
wycena (ang. appraisal)
oficjalna analiza wartości rynkowej obiektu. Wartość może być oszacowana na podstawie ceny obiektu uzyskanej na innej aukcji lub kwoty uzyskanej przez obiekty podobne. Wykonywaniem profesjonalnej i obowiązującej wyceny zajmują się głównie domy aukcyjne, profesjonalni eksperci oraz rzeczoznawcy.