Aukcje holenderskie

I. Historia aukcji holenderskich

Aukcje holenderskie (ang. Dutch Auctions), zwane także aukcjami mechanicznymi lub zegarowymi, są to aukcje, w których sprzedawca ustala cenę wywoławczą, która jest stopniowo automatycznie obniżana. Towarzyszy temu wsteczne odliczanie zegara. Pierwsza osoba, która zatrzyma ten mechanizm zegarowy, staje się nabywcą, a więc sama aukcja trwa do chwili, w której jeden z oferentów zdecyduje, że cena jest przez niego akceptowalna. Wówczas, składając ofertę zakupu, kończy aukcję i kupuje określony przedmiot bądź partię towaru.

Nazwa aukcji holenderskich wywodzi się od aukcji wprowadzonych ok. 1600 roku na giełdach kwiatowych (tulipanów) w Holandii, gdzie stosowano taki system sprzedaży, aby mieć gwarancję, że nietrwały towar, jakim są kwiaty cięte, w całości zostanie sprzedany. Ta technika aukcyjna stosowana jest również np. w sprzedaży ryb w Izraelu lub tytoniu w Kanadzie.

System aukcji holenderskich znajduje również zastosowanie w handlu dziełami sztuki, antykami i obiektami o charakterze kolekcjonerskim. W przypadku takich przedmiotów zwykle trudno jest precyzyjnie oszacować wartość danego obiektu. Zazwyczaj na rynku sztuki operuje się pojęciem szacunkowej wyceny, a także tzw. estymacją. Estymacja to najbardziej prawdopodobny przedział cenowy, w jakim powinna znaleźć się cena sprzedaży. Wyznaczana jest przez dany dom aukcyjny, m.in. na podstawie historycznych notowań, aktualnej tendencji rynkowej itp. Zarówno szacunkową wycenę, jak i estymację podaje się zazwyczaj w postaci zakresu cenowego (widełek cenowych). Aukcję holenderską można więc prowadzić w zakresie widełek cenowych ustalonych m.in. na podstawie wyceny i estymacji, obniżając stopniowo cenę obiektu wraz z upływem czasu.

II. Różnice pomiędzy aukcją tradycyjną (angielską) i aukcją holenderską

Aukcja tradycyjna (tzw. aukcja angielska)

Aukcja tradycyjna polega na stopniowym podnoszeniu ceny wystawionego na sprzedaż przedmiotu. Do ceny wyjściowej (tzw. „wywoławczej”) dodawana jest wielkość postąpienia, aż do momentu ustalenia ceny „spod młotka” (ang. hummer price). W ten sposób licytowany obiekt trafia do tego uczestnika aukcji, który składa najwyższą ofertę cenową, to znaczy taką, na którą brak odpowiedzi ze strony innych potencjalnych kupujących – konkurentów. Cechą techniki angielskiej jest fakt stopniowego uzyskiwania przez jej uczestników informacji o wartości przedmiotu. Każdy z potencjalnych kupujących ma możliwość kontrolowania poziomu aktualnie licytowanej ceny. Ponadto stawki, przy których wycofują się konkurenci, odzwierciedlają ich waluację obiektu. Termin waluacja (ang. valuation) oznacza maksymalną cenę, którą skłonny jest zapłać za obiekt potencjalny kupujący – uczestnik aukcji. Uczestnicy aukcji tradycyjnej mogą zmieniać (podnosić) wysokość swoich ofert cenowych, „przebijając” oferty konkurentów.

Aukcja holenderska

W aukcji holenderskiej cena wywoławcza jest obniżana o wielkość przyjętego z góry postąpienia, aż do momentu zgłoszenia chęci nabycia dzieła przez któregoś z uczestników. Podczas aukcji potencjalnym kupującym towarzyszy niepewność wyboru momentu zaakceptowania ceny – czekanie na kolejne obniżenie ceny może oznaczać utratę przedmiotu na rzecz konkurenta. Każde kolejne obniżenie poziomu ceny zwiększa to ryzyko, lecz jednocześnie zwiększa też zysk – w postaci niższej ceny, jaką należy zapłacić za obiekt. Warto zwrócić uwagę, że stosując technikę holenderską, nabywcą może zostać tylko pierwsza osoba oferująca zakup. W przypadku aukcji holenderskiej istotne jest to, że w trakcie licytacji nie jest ujawniana żadna informacja dotycząca waluacji konkurentów, a gdy się już pojawia (pierwsza osoba zgłasza chęć zakupu), jest za późno na złożenie oferty, ponieważ aukcja zostaje zakończona.

W przypadku aukcji holenderskich należy mieć na uwadze fakt, że czekanie do końca aukcji, kiedy cena będzie najniższa, związane jest z ryzykiem, że ktoś inny może nas ubiec w zakupie, ponieważ nie znamy zamiarów ewentualnych konkurentów, którzy również mogą planować zakup tego przedmiotu. Ponadto należy pamiętać, że z reguły, gdy cena przedmiotu jest automatycznie obniżana, z upływem czasu cieszy się on coraz większym zainteresowaniem ze strony potencjalnych nabywców.

Przykład aukcji holenderskiej

Poniższy przykład opisuje, jak w praktyce wygląda aukcja holenderska, w której to uczestnicy nie posiadają informacji na temat waluacji konkurentów.

W Domu Aukcyjnym Clemens trwa aukcja holenderska obrazu Jerzego Kossaka pt. „Odwrót Napoleona spod Moskwy”. Aukcja odbywa się w zakresie cenowym od 15.000 zł (cena wywoławcza) do 9.000 zł (cena końcowa) i trwa trzydzieści dni. Zgodnie z przyjętym postąpieniem dla tej aukcji, cena obrazu obniża się o każdej pełnej godzinie o kwotę 8,33 zł. Mamy piętnasty dzień od rozpoczęcia aukcji i aktualna cena wynosi 12.000 zł. Na stronie aukcji pojawiają się w tym samym czasie dwie osoby – jedna z Wrocławia, druga z Łodzi. Według waluacji osoby z Wrocławia, obraz ten wart jest 11.000 zł. Z informacji podanych na stronie aukcji (kalendarz aukcji) wynika, że obraz osiągnie tę cenę za pięć dni. Osoba z Wrocławia postanawia więc zaczekać i kupić ten obraz za pięć dni za kwotę 11.000 zł. Osoba z Wrocławia nie wie jednak o tym, że w tym samym czasie, tę aukcje obserwuje także osoba z Łodzi. Według waluacji osoby z Łodzi obraz wart jest 12.000 zł, więc postanawia ona kupić obraz w tym momencie, poprzez naciśnięcie przycisku „Kup teraz”. Osoba z Wrocławia widzi, że aukcja została zakończona i dowiaduje się tym samym, że ma konkurenta, ale jest już za późno, aby ewentualnie skorygować swoją waluację i złożyć kontrofertę. Obraz został sprzedany osobie z Łodzi, zgodnie z zasadą, że aukcję holenderską wygrywa zawsze ten, kto pierwszy zdecyduje się na zakup.

Powyższy przykład pokazuje, że czekanie z zakupem do momentu, kiedy cena będzie niska, wiąże się z większym ryzykiem utraty przedmiotu na rzecz konkurenta.

 

Porównanie otwartych technik aukcyjnych

Aukcja holenderskaAukcja tradycyjna (angielska)
Cena Jest obniżana automatycznie w czasie trwania aukcji. Jest podwyższana w czasie trwanie aukcji (o ile pojawiają się oferty).
Cena wywoławcza Relatywnie wysoka, jest obniżana. Relatywnie niska, jest podwyższana.
Cena minimalna (rezerwowa) W przypadku DA Clemens cena minimalna, za którą aukcjoner zgadza się sprzedać obiekt, jest znana uczestnikom aukcji i jest ona równa cenie końcowej, a więc cenie, przy której następuje automatyczne zakończenie aukcji (trzydziesty dzień od rozpoczęcia aukcji). W systemie angielskim cena minimalna (rezerwowa), za którą aukcjoner zgadza się sprzedać obiekt, nie jest znana uczestnikom aukcji. W polskich domach aukcyjnych cena minimalna jest zwykle równa cenie wywoławczej i wówczas aukcja odbywa się bez ceny minimalnej (rezerwowej).
Postąpienie W przypadku DA Clemens postąpienie, o jakie obniżana jest cena wywoławcza co godzinę, jest ustalane indywidualnie dla danej aukcji i jest ono równe i proporcjonalne przez cały czas jej trwania. Wielkość postąpienia jest wyliczana na podstawie różnicy pomiędzy ceną wywoławczą i ceną końcową (minimalną). Kwota, o którą zwiększa się stawka w licytacji, jest ustalana w sposób procentowy albo podawana jest kwota postąpienia w ustalonych przedziałach cenowych. Zwykle, im wyższy przedział cenowy, tym wyższa jest kwota postąpienia.
Waluacja Uczestnik aukcji nie posiada informacji dotyczących waluacji konkurentów. Uczestnik aukcji posiada informacje dotyczące waluacji konkurentów.
Nabywca Pierwsza osoba, która zgłosi chęć zakupu. Uczestnik aukcji, który złoży najwyższą ofertę cenową (o ile ewentualna cena rezerwowa zostanie osiągnięta).

 

III. Aukcje holenderskie w Domu Aukcyjnym Clemens

Pomimo tego, że aukcje holenderskie prowadzone w naszym Domu Aukcyjnym są w istocie dość skomplikowanym algorytmem, dołożyliśmy wszelkich starań, aby ich obsługa z punktu widzenia naszych klientów była maksymalnie uproszczona i intuicyjna. Nawet osoby, które nigdy wcześniej nie spotkały się z tą techniką aukcyjną, powinny szybko zrozumieć zasady aukcji holenderskich i obsługę naszego systemu aukcyjnego.

Przedział cenowy, w jakim prowadzona jest aukcja

Po pozytywnym przejściu weryfikacji obiekt poddawany jest wycenie. Po konsultacji z niezależnym i uznanym ekspertem z danej dziedziny sztuki i dokonaniu wyceny i estymacji, ustalany jest przedział cenowy dla danego obiektu w postaci „widełek” (aukcja holenderska prowadzona będzie w obrębie tych widełek cenowych – zawsze od ceny wyższej (wywoławczej) do ceny niższej (końcowej)). Następnie obiekt jest fotografowany, opisywany i wystawiony na aukcję.

Przebieg aukcji

Każda aukcja trwa maksymalnie trzydzieści dni. W momencie wystawienia przedmiotu na aukcji holenderskiej uruchomione zostaje wsteczne odliczanie zegara, które trwa do końca aukcji. Cena wywoławcza obiektu jest automatycznie i proporcjonalnie obniżana, o każdej pełnej godzinie, bez względu na porę dnia. Postąpienie, o jakie obniżana jest cena wywoławcza co godzinę, ustalane jest indywidualnie dla danej aukcji i jest ono stałe przez cały okres jej trwania. Na stronie przedmiotu znajduje się pasek postępu aukcji z zaznaczonymi cenami: wywoławczą, końcową oraz aktualną, która jest systematycznie obniżana co godzinę. Przedmiot można kupić w każdej chwili w czasie trwania aukcji za jego aktualną cenę. Na stronie przedmiotu znajduje się też kalendarz aukcji, na podstawie którego można sprawdzić, jaką cenę będzie posiadał dany przedmiot w przyszłości. Kalendarz ten jest więc pomocny w planowaniu daty i godziny zakupu.

Udział w aukcji

Aukcje są otwarte. Przystąpienie do aukcji jest bezpłatne, nie jest wymagana wpłata wadium. Do aukcji można przystąpić w każdej chwili w czasie jej trwania. Aby kupić przedmiot, należy się zalogować na stronie internetowej Domu Aukcyjnego Clemens. Osoby, które nie posiadają konta na naszej stronie internetowej, muszą przed zalogowaniem wypełnić formularz rejestracyjny. Zalogowana osoba, która jako pierwsza zdecyduje się nacisnąć przycisk „Kup teraz”, staje się nabywcą przedmiotu za aktualną jego cenę i w tym momencie aukcja zostaje zakończona. Zasady zakupu na aukcjach holenderskich organizowanych w Domu Akcyjnym Clemens są więc bardo przejrzyste – aukcje zawsze wygrywa ten, kto pierwszy zdecyduje się na zakup, za taką cenę, jaką przedmiot posiada w danej chwili. Nabywca przedmiotu może sprawdzić wszystkie dokonane zakupy na swojej stronie użytkownika w zakładce „Zakupy”. W tej zakładce podane są wszystkie szczegóły potrzebne do zakończenia transakcji, takie jak metody i terminy płatności oraz koszty przesyłki. Ceny podane na aukcji holenderskiej są cenami brutto. Do podanych cen nie są doliczane prowizje ani opłaty, za wyjątkiem ewentualnych kosztów przesyłki.

Szczegółowy regulamin aukcji holenderskich znajduje się na stronie Regulamin.

 

Zasady aukcji holenderskich w DA Clemens

Aukcje holenderskie w DA Clemens
Wycena Analizą wartości rynkowej danego obiektu zajmują się niezależni eksperci z danej dziedziny, a także DA Clemens. Wycena jest brana pod uwagę przy ustalaniu przedziału cenowego, w jakim prowadzona jest aukcja.
Estymacja Estymacja to najbardziej prawdopodobny przedział cenowy, w jakim powinna znaleźć się cena sprzedaży. Estymacja wyznaczana jest przez DA Clemens m.in. na podstawie historycznych notowań, aktualnej tendencji rynkowej itp. Estymacja jest brana pod uwagę przy ustalaniu przedziału cenowego, w jakim prowadzona jest aukcja.
Cena wywoławcza Cenę wywoławczą, od której rozpoczyna się aukcja, ustala DA Clemens, biorąc pod uwagę m.in. wycenę i estymację dla danego przedmiotu. Cena ta jest obniżana w czasie trwania aukcji.
Cena Cena obiektu jest obniżana o każdej pełnej godzinie. Jest nazywana „ceną aktualną” ze względu na to, że jest ona zmienna w czasie.
Cena końcowa Jest to cena, którą obiekt posiada w momencie automatycznego zakończenia aukcji, czyli po trzydziestu dniach od jej rozpoczęcia. Jest ustalana przez DA Clemens. Cena końcowa nigdy nie jest niższa od ceny minimalnej ustalonej z właścicielem obiektu.
Czas aukcji Każda aukcja trwa maksymalnie trzydzieści dni.
Wadium Aukcje są otwarte. Przystąpienie do aukcji jest bezpłatne, nie jest wymagana wpłata wadium.
Postąpienie Postąpienie, o jakie obniżana jest cena wywoławcza co godzinę, jest ustalane indywidualnie dla danej aukcji i jest ono stałe przez cały okres jej trwania. Wielkość postąpienia jest wyliczana na podstawie różnicy pomiędzy ceną wywoławczą i ceną końcową.
Prowizja DA Clemens nie pobiera opłaty organizacyjnej od kupujących (tzw. premium). Prowizja pobierana jest jedynie od sprzedawców i jest z nimi ustalana indywidualnie.
Nabywca Pierwsza osoba, która zgłosi chęć zakupu poprzez zalogowanie się na stronie internetowej i naciśnięcie przycisku „Kup teraz”.
Koszty wysyłki Ewentualne koszty wysyłki pokrywa nabywca. Koszty wysyłki są podane odpowiednio na stronie aukcji.